Đổ đà giằng, bổ trụ vô tội vạ? ThS.KS Nguyễn Lâm phản biện bằng TCVN

Cửa nào cũng đổ đà, tường nào cũng đổ trụ – càng nhiều càng chắc? Sai. Một clip đang lan truyền khoe đà giằng tường, bổ trụ dày đặc như một điểm cộng. ThS.KS Nguyễn Lâm (Thạc sĩ Kỹ thuật Xây dựng) phản biện bằng tiêu chuẩn và số liệu.

Tường bao nhiêu mét mới cần đà giằng?

Theo TCVN 5573:2011, mục 10.2: tường gạch nung, vữa ≥ M50 có β = 25; tường không chịu lực dày 110 nhân hệ số k = 1,8, dày 220 nhân k = 1,2. Tính ra:

Tường 110 cao đến khoảng 5 m vẫn đạt độ mảnh cho phép.
Tường 220 cao đến khoảng 6,6 m.
Tường có ô cửa giảm khoảng 10% (tường 110 còn khoảng 4,5 m).
Tường đầu trên tự do (tường rào, lan can) giảm 30%, tường 110 chỉ còn khoảng 3,5 m.

Vì sao đổ đà, bổ trụ tràn lan lại gây nứt?

Giãn nở nhiệt và co ngót khác nhau

Bê tông giãn nở nhiệt 10–12 phần triệu/°C, gạch nung chỉ 5–7; bê tông còn co ngót 0,3–0,6 mm/m. Mép tiếp giáp gạch – bê tông là chỗ nứt đầu tiên (TCVN 9345:2012 hướng dẫn phòng chống nứt do khí hậu nóng ẩm).

Cấu kiện nhỏ khó đầm, dễ rỗ

Đà, trụ nhỏ 10 phân kẹp giữa tường khó đầm, dễ rỗ, thép sát mặt; vài năm sau gỉ, nở, bung vữa (TCVN 5574:2018 yêu cầu đủ lớp bê tông bảo vệ).

Không neo vào khung chính thì vô ích

Không cấy thép neo vào cột, dầm chính thì cấu kiện đứng một mình, chỉ thêm tải trọng và thêm tiền của chủ nhà.

Làm đúng thế nào?

Vị trí lanh tô, giằng, bổ trụ phải có trong bản vẽ kết cấu.
Lanh tô gối vào tường mỗi bên ≥ 200 mm (TCVN 4085:2011).
Tường chèn khung liên kết với cột bằng thép giằng: cấy râu thép 3–5 hàng gạch một lớp (TCVN 4085:2011).
Lưới chống nứt phủ qua đường tiếp giáp ≥ 150 mm mỗi bên trước khi tô.
Bê tông đúng mác, đầm kỹ, bảo dưỡng đủ ẩm.

Kết cấu tốt không nằm ở chỗ đổ nhiều, mà ở chỗ đổ đúng. Xem thêm các bài trong chuyên mục Cẩm nang thi công.

🎁 NHẬN MIỄN PHÍ CẨM NANG THI CÔNG – ThS.KS Nguyễn Lâm biên soạn

📞 Hotline/Zalo 0976 066 132 · Bản đồ · YouTube · TikTok · Facebook